Luke ja Sámediggi buoridit ovttasbargguset
DIEĐÁHUS | TIÄĐÁTTÂS | TEÂĐTÕS | TIEDOTE
11.9.2026 | Luondduriggodatguovddáš ja Sámediggi
Luondduriggodatguovddáš Luke ja Sámediggi leat čatnan ovttasbargosoahpamuša, man mihttomearrin lea ovddidit dutkanovttasbarggu, mii guoská sámiid ruovttuguovllu luondduriggodagaid, eanageavaheami ja árbevirolaš ealáhusaid. Soahpamuš vuolláičállojuvvui Anáris čakčamánu 11. beaivvi 2026.
Soahpamuša vuolláičállindilálašvuohta Anáris 11.9.2026. Govas: Luondduriggodatguovddáža Luke oaivehoavda Johanna Buchert ja Sámedikki I várreságajođiheaddji. Govva: Sámediggi / Anni-Saara Paltto.
Dutkan- ja ovddidanbargui gullet sámiid árbevirolaš ealáhusat dego guollebivdu, boazodoallu, meahccebivdu, čoaggin ja duodji (duodji, tyeji, ǩiõtt-tuejj) ja vuogit mo dat otná beaivvi hárjehuvvojit, ja luondduriggodagaid suvdilis ávkkástallan ja eatnama ja čáziid geavaheapmi. Dasa lassin ovttasbargojuvvo gažaldagaiguin, mat laktásit sámemátkeealáhussii ja dan fáttáide guoskevaš servodatdieđalaš dutkamuššii.
- Luke háliida buoridit ovttasbarggu Sámedikkiin ja ovddidit luondduriggodatsuorggi dutkamuša sámiid ruovttuguovllus. Árktalaš guovllu dutkangažaldagat leat midjiide dehálaš strategalaš ja stuorru deattuhus. Máŋggat luondduriggodatsuorgái dehálaš dutkangažaldagat gusket sámiid ruovttuguovllu ja mii leat ilolaččat dán soahpamušas, muitala oaivehoavda Johanna Buchert Luondduriggodatguovddážis (Luke).
- Lea dehálaš, ahte sámiid jietna gullo dutkamušas. Dát ovttasbargosoahpamuš nanosmahttá Sámedikki vejolašvuođaid oassálastit dutkandárbbuid fuomášeapmái ja dutkamuša plánemii jo árra muttus, dadjá Sámedikki ságajođiheaddji Pirita Näkkäläjärvi.
Soahpamuš čájeha, ahte Luke ja Sámediggi plánejit ovttasbarggus dutkan- ja ovddidanprošeavttaid ja ohcet daidda ruhtadeami. Jahkásaš deaivvademiin oassebealit árvvoštallet dutkandárbbuid, mannet dutkanbohtosiid čađa ja sohpet boahtte jagi ovttasbarggus.
- Ovttasbargosoahpamuša geažil erenoamážit sámiid árbevirolaš ealáhusat, mat leat čatnasan lundui, váldojuvvojit vuhtii buorebut go ovdal. Dát fállá buoret vejolašvuođaid buvttadit dutkandieđu, mii vástida ealáhusaiguin bargi olbmuid duođalaš dárbbuide ja doarju sámekultuvrra bistevašvuođa, joatká Sámedikki várreságajođiheaddji Leo Aikio.
Ovttasbargosoahpamušas sohppojuvvo sámegielaid ja kultuvrra vuhtiiváldimis dutkan- ja virgeoapmahašdoaimmas. Luke figgá resurssaidis olis almmustahttit sámiid ruovttuguovllu guoskevaš dutkamušaid ja virgeoapmahašdoaimmaid bohtosiid maiddái davvisámegillii, anárašgillii ja nuortalašgillii.
Soahpamušain háliiduvvo ovddidit maiddái dutkamuššii vuođđuduvvi luondduriggodagaid geavahusa ja eanageavaheami nuppástusaid oktasašváikkuhusaid árvvoštallama. Sámediggi oassálastá dutkan- ja ovddidanprošeavttaid plánemii ja ollašuhttimii ja ovddida sámekultuvrra vuhtiiváldima dutkamušas ja ovddidanprošeavttain.
Lassidieđut:
Johanna Buchert
Oaivehoavda
Luondduriggodatguovddáš (Luke)
0295326663
johanna.buchert(at)luke.fi
Pirita Näkkäläjärvi
Sámediggi
Ságajođiheaddji
044 753 3766
pirita.nakkalajarvi@samediggi.fi
Leo Aikio
Sámediggi
I várreságajođiheaddji
040 621 6505
leo.aikio@samediggi.fi
Fáktakássa:
Luke lea dutkan- ja áššedovdiorganisašuvdna, mii gullá eana- ja meahccedoalloministeriija doaibmasuorgái, mas birra ásahuvvo lágas Luondduriggodatguovddážis (2014/561). Luke doaibmasuorgin lea ovddidit gilvalannávccalaš ealáhusdoaimma, mii vuođđuduvvá ođasmuvvi luondduriggodagaid suvdilis geavahussii ja buresveadjima ja dálonguovllu eallinfámu ovddideapmái. Luke bargguide gullá bargat doaibmasuorggistis dieđalaš dutkan- ja ovddidanbarggu.
Sámediggi lea sámiiid álbmotválljen iešmearrideaddji orgána, mas ásahuvvo Sámedikkis addojuvvon lágas (974/1995). Sámiin lea eamiálbmogin iešmearridanvuoigatvuođaset ollašuhttimii iežaset giela ja kultuvrra guoskevaš iešráđđen sámiid ruovttuguovllus. Sámedikki bargun lea mearridit áššiin, mat gusket sámiid iežaset gillii, kultuvrii ja sajádahkii eamiálbmogin ja dikšut daidda gullevaš bargguid. Eará áššiin Sámediggi ovddida sámiid iešmearridanvuoigatvuođa ollašuvvama.